چه رشته ای انتخاب کنم که پشیمان نشوم؟ – منطق انتخاب رشته صحیح به زبان ساده

بسیاری از دانش‌آموزان در طول دوران تحصیل یا بعد از کنکور از خود می‌پرسند که چه رشته ای انتخاب کنم و با گزینه‌های بی‌اتمامی از انتخاب‌ها مواجه می‌شوند. در این میان برای انتخاب مناسب باید به تقاضا و پتانسیل درآمدی بالا در بازار کار آینده و علاوه بر این تطابق مهارت‌های کاربردی آن رشته تحصیلی با علاقه‌ها و توانمندی‌های خود توجه کنیم. در این گزارش از مجله فرادرس با معیارهای انتخاب رشته و تأثیر هر کدام بر آینده تحصیلی و شغلی آشنا می‌شویم و در انتهای مطلب می‌توانیم مفاهیم را داخل جدول مشاهده کنیم.

عوامل مختلفی بر روی آینده رشته تحصیلی و شغلی ما تأثیرگذار خواهند بود. بنابراین، برای اینکه بدانیم چه رشته ای انتخاب کنیم باید برآیندی از معیارهای زیر را در نظر بگیریم:

هر کدام از رشته‌های تحصیلی نسبت روشنی با این معیارها دارند و با ارزیابی این موارد در رشته‌های منتخب، می‌توانیم بهترین گزینه را شناسایی کنیم تا به عنوان فارغ‌التحصیل بدانیم که چه رشته ای انتخاب کنم تا آینده روشنی داشته باشم. در ادامه، در مورد هریک بیان می‌دهیم. پیش از آغاز، پیشنهاد می‌کنیم با مشاهده فیلم آموزش انتخاب رشته کنکور سراسری و فرهنگیان با ارزیابی نمونه کارنامه از فرادرس، مراحل انتخاب رشته را یاد بگیرید.

علاقه واقعی به رشته تحصیلی اصلی‌ترین عامل لذت بردن از فعالیت‌های تحصیلی و کاری روزانه است و می‌تواند رفاه کلی زندگی را بیشتر شدن دهد. با این وجود، تفکیک علاقه واقعی از جذابیت‌های کاذب اهمیت زیادی دارد.

در ادامه سؤال‌هایی را مطرح می‌کنیم که با پاسخ به آن‌ها، می‌توانیم میزان علاقه واقعی خود را به رشته مورد نظر بسنجیم.

برخی علاقه‌ها ناشی از دیدگاه‌های غیرواقع‌بینانه از فعالیت‌های شغلی است که با مشاهده فیلم‌ها، خواندن کتاب‌ها یا القاء ارزش‌های فرهنگی ایجاد می‌شوند و افرادی که با این معیارها رشته تحصیلی خود را انتخاب می‌کنند، در مسیر تحصیلی و شغلی دچار دلسردی و ناامیدی می‌شوند.

استعداد یعنی قابلیت‌های ذاتی که به ما کمک می‌کند تا برخی فعالیت‌ها را ساده‌تر یاد بگیریم و بهتر انجام دهیم. تمام افراد استعدادهای ذاتی مشخصی دارند اما استعداد هر فرد می‌تواند با فرد دیگر متفاوت باشد. اگر رشته تحصیلی و فعالیت‌ شغلی با استعدادهای ذاتی ما همسو باشد، مسیر موفقیت را سریع‌تر‌تر طی می‌کنیم و در سراسر زندگی احساس کفایت و ارزشمندی خواهیم داشت.

در حاصل برای کسب خودآگاهی بیشتر نسبت به استعدادهای ذاتی، می‌توانیم سؤالات زیر را از خود بپرسیم.

التبه با توجه به اینکه بسیاری از استعدادهای ما می‌تواند در اطلاعات اقدامات روزمره نهفته باشد و تا در روز جاری از آن‌ها آگاه نشده باشیم، متخصصان روان‌سنجی و روان‌شناسی مثبت‌گرا انواع تست‌های توانمندی‌سنج و هوش را طراحی کردند تا در این زمینه به ما کمک کنند. برخی از مهم‌ترین ابزارهای توانمندی‌سنج شامل «تست توانمندی‌سنج کلیفتون» و «تست هوش گاردنر»، «تست رغبت‌سنج هالند» یا «تست هوش استندفورد بینه» می‌شود. برای آشنایی با این تست‌ها و نحوه به‌کارگیری آن‌ها، پیشنهاد می‌کنیم فیلم آموزش استعدادیابی و شناخت توانمندی ها با گواهینامه از فرادرس را تماشا کنید.

افراد برای موفقیت در هر کدام از رشته‌های دانشگاهی و مشاغل مرتب با آن باید وظایف خاصی را بپذیرند و از سوی دیگر اقدامات مشخصی را در بازه زمانی طولانی انجام دهند. درحالی‌که انجام این اقدامات برای برخی تیپ‌های شخصیتی ساده‌تر و برخی دشوارتر خواهد بود. برای مثال، فعالیت شغلی مانند «مربی‌گری مهدکودک» و رشته تحصیلی مرتبط با آن یعنی «روان‌شناسی تربیتی» یا «روان‌شناسی کودک و نوجوان» نیازمند ایجاد محیطی شاد و پویا است و بر این اساس، افراد با «هیجان مثبت بالا» از انجام فعالیت‌های مربوط به این کار لذت می‌برند. درحالی‌که برخی افراد با درون‌گراتر ممکن است از حضور مداوم در محیط‌های پر سر و صدا و تعامل با کودکان پرجنب و جوش کلافه شوند.

برای آشنایی با ابعاد شخصیتی با هدف اینکه بدانیم چه رشته ای انتخاب کنم، می‌توانیم از مدل معتبر و علمی «پنج عامل بزرگ شخصیتی» (Big Five Personality) استفاده کنیم. در این مدل، تمام افراد در پنج محور شخصیتی «روان‌نژندی»، «برون‌گرایی»، «گشودگی به تجربه»، «دل‌پذیر بودن» و «وجدان کاری» مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. در خروجی، اگر ساختار شخصیتی خود را با مدل پنج عامل بزرگ شخصیتی تحلیل و آن را با فعالیت‌های مربوط به رشته تحصیلی خود مقایسه کنیم، آگاهی دقیق‌تری از آینده تحصیلی و شغلی خود در آن رشته خواهیم داشت.

در ادامه مثال‌هایی از تطابق ابعاد شخصیتی و فعالیت‌های مربوط به رشته تحصیلی معرفی می‌کنیم.

در خروجی بی‌توجهی به ابعاد شخصیتی در هنگام انتخاب رشته دانشگاهی، به مرور می‌تواند سایر عوامل مانند علاقه را کمرنگ‌تر کند و در ادامه، به استرس مداوم یا بی‌انگیزگی منجر شود. در ادامه برای شناخت خصوصیت‌های شخصیتی خود، می‌توانیم از تست شخصیت‌شناسی نئوی فرم بلند استفاده کنیم.

دانش‌آموزان فارغ‌التحصیل همواره رشته‌های دانشگاهی خود را با هدف ورود به بازار کسب و کار انتخاب می‌کنند و توجه به واقعیت‌های مشاغل تخصصی، می‌تواند بر روی مسیر زندگی افراد تأثیرگذار باشد. در زیر می‌توانیم مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر بازار کاری را مشاهده کنیم.

در برآیند اگر به‌عنوان یک دانش‌آموز برآورد مناسبی از بازار کار و چشم‌انداز شغلی داشته باشم و بر این اساس، بدانم که چه رشته ای انتخاب کنم، شانس موفقیت خود را در دنیای حرفه‌ای بیشتر شدن می‌دهیم.

برای نصب اپلیکیشن مجانی مجله فرادرس، کلیک کنید.

بسیاری از خانواده‌ها انتظاراتی از فرزندان خود دارند و انواع فشارها یا القاءهای خانوادگی، فرهنگی یا حتی انتظارات اجتماعی می‌تواند بر روی تصمیم نهایی ما در زمینه انتخاب رشته تحصیلی تأثیرگذار باشد. با شناخت این عوامل تأثیرگذار، می‌توانیم میزان اثرگذار آن‌ها را تا جای ممکن نزول دهیم.

اگر بدانیم محیط اجتماعی و خانواده چگونه می‌توانند بر تصمیمات ما تأثیرگذار باشند، در جایگاه فارغ‌التحصیل آگاه متوجه می‌شویم که با وجود این تأثیرات، چگونه احترام آن‌ها را حفظ کنیم و از تجربیات اطرافیان بهره‌مند شویم تا بدانیم که چه رشته ای را انتخاب کنیم.

منظور از ارزش‌ها تمام مفاهیم مهمی است که از فکر کردن به آن‌ها لذت می‌بریم و آینده روشن خود را با وجود آن‌ها متصور می‌شویم. این ارزش‌ها برای هر فردی متفاوت است و می‌تواند از حفظ آرامش تا دستیابی به شهرت، نفوذ اجتماعی و حتی ایجاد آسایش برای دیگران متفاوت باشد.

در ادامه برخی از رایج‌ترین ارزش‌های شخصی را تبیین می‌دهیم.

البته فهرست ارزش‌ها بسیار فراتر از موارد بالا است اما به‌طور کلی، این ارزش‌ها راهنمایی است تا تناسبی میان رشته و سبک زندگی دلخواه خود ایجاد کنیم و به‌عنوان دانش‌آموز فارغ‌التحصیل بدانیم چه رشته ای انتخاب کنم.

«مسیر» نرم‌افزار بدون هزینه انتخاب رشته فرادرس است که به داوطلبان کمک می‌کند رشته‌محل‌های متناسب با علاقه و شرایط خود را راحت‌تر پیدا و مقایسه کنند. در این سامانه، بیانات رشته‌ها و دانشگاه‌ها بر پایه دفترچه‌های رسمی پذیرش گردآوری شده و کاربر می‌تواند با مشخص‌کردن گروه آزمایشی، رشته‌های مورد علاقه و محدوده محل تحصیل، به پیشنهادهای مرتبط دسترسی داشته باشد. از سوی دیگر، قابلیت ویرایش و اولویت‌بندی رشته‌محل‌ها وجود دارد تا فهرست نهایی انتخاب رشته با دقت بیشتری آماده شود. اگر در مرحله انتخاب رشته هستید، می‌توانید از «نرم‌افزار انتخاب رشته مسیر» برای ارزیابی گزینه‌ها، مقایسه رشته‌محل‌ها و تنظیم فهرست انتخاب‌های خود استفاده کنید.

ازجمله قابلیت‌های مسیر می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

پیش از این، در مطلب «نحوه انتخاب رشته با مسیر» از مجله فرادرس به طور جامع در مورد نحوه استفاده از مسیر شرح داده‌ایم.

حال که به‌طور کلی یاد گرفتیم که چه رشته ای انتخاب کنم، در ادامه تمام شاخص‌های تأثیرگذار بر رشته تحصیلی را مرور می‌کنیم تا بتوانیم پاسخ سوال چه رشته ای انتخاب کنم را به طور دقیق ارائه کنیم.

برای داشتن انتخاب رشته‌ای آگاهانه، آشنایی با نکات و معیارهای انتخاب رشته در هر گروه آزمایشی اهمیت زیادی دارد. در آموزش‌های انتخاب رشته فرادرس می‌توانید با اصول انتخاب رشته در گروه‌های تجربی، ریاضی، انسانی و سایر گروه‌ها آشنا شوید و نکات مهم مربوط به اولویت‌بندی انتخاب‌ها، مرور رشته‌محل‌ها و تصمیم‌گیری بهتر را یاد بگیرید.

اگر هنوز درباره رشته دانشگاهی مناسب خود مطمئن نیستید، مشاهده مجموعه آموزش‌های بدون هزینه رشته‌های دانشگاهی فرادرس می‌تواند به شناخت بهتر گزینه‌ها کمک کند. در این آموزش‌ها، رشته‌های مختلف از نظر مبحثات درسی، مهارت‌های مورد نیاز، گرایش‌ها، ادامه تحصیل و فرصت‌های شغلی معرفی شده‌اند تا بتوانید با دید بازتری رشته‌های مورد علاقه خود را ارزیابی و مقایسه کنید. با کلیک روی لینک زیر، به این آموزش‌ها دسترسی پیدا خواهید کرد:

مبتنی بر نظرسنجی که در سال‌های اخیر بر روی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی انجام شده است، برخی از رشته‌ها بیشترین و کم‌ترین میزان رضایت را در میان دانشجویان فارغ‌التحصیل‌شده داشته‌اند. در جدول زیر می‌توانیم این رشته‌ها را به‌ترتیب مشاهده کنیم که جمع‌بندی مناسبی در خاتمه این مطلب از مجله فرادرس در اختیار ما قرار می‌دهد.

البته توجه داشته باشید که این نظرسنجی در سایر کشورها انجام شده و نتایج آن می‌تواند مبتنی بر شرایط اجتماعی و اقتصادی در سایر کشورها دقیق نباشد. علاوه بر این برای مطالعه بیشتر می‌توانید از منابع موجود در انتهای این مطلب استفاده کنید.

نوشته چه رشته ای انتخاب کنم که پشیمان نشوم؟ – منطق انتخاب رشته صحیح به زبان ساده اولین بار در فرادرس - مجله‌. پدیدار شد.