«داشبورد منابع انسانی» (HR Dashboard) یک قالب یکپارچه و تصویری برای نمایش شرح مهم نیروی انسانی سازمان با هدف درک بهتر کارایی کارکنان است. یک داشبورد کارآمد با استفاده از نمودار، جدول و خلاصه شرحات، درک شاخصهای بازده کارکنان را سادهتر میکند. واحدهای منابع انسانی با حجم بالایی از گزارشها سر و کار دارند، بنابراین، استفاده از داشبورد به ردیابی این دادهها بسیار کمک میکند. به این شکل مدیر واحد HR میتواند چالشهای سازمان را به شکل موثری مدیریت کند و تصمیمهای بهتری درباره مدیریت نیروی انسانی بگیرد. برآیند این کار صعود بهرهوری سازمان و بهبود روحیه کارکنان است. در این گزارش از مجله فرادرس بعد از تبیین اینکه داشبورد منابع انسانی چیست، با کاربردها و مراحل طراحی آن آشنا میشویم.
داشبورد منابع انسانی یکی از ابزارهای هوش تجاری (Business Intelligence | BI) برای جمعآوری، سازماندهی، تحلیل و نمایش شاخصهای کلیدی بازده منابع انسانی و سوابق کارکنان در قالب نمودار و جدول است. مدیر منابع انسانی از این ابزار برای رصد، تحلیل و گزارشدهی بازده کارکنان استفاده میکند. با این ابزار مدیریتی میتوانیم دادهها را از تمام سیستمهای سازمانی در یک مکان متمرکز کنیم و تحلیلهای دقیقتری را انجام دهیم.
دادهها جمعآوری شده در این داشبورد به مدیر منابع انسانی کمک میکند تا برای بهبود فرایند جذب و استخدام، مدیریت محیط کار و ارتقای کارایی کارکنان تصمیمهای آگاهانهتری بگیرد. کلیه موارد در این داشبورد، قابل اشتراکگذاری با افراد کلیدی سازمان مانند مدیران واحدها و مدیر عامل هستند.
برای طراحی این داشبورد از ابزارهای مختلفی مانند اکسل، گوگلشیت، PowerBI و Tableau استفاده میکنیم. انتخاب بهترین روش بستگی به حجم دادهها و تعاملی بودن داشبورد دارد. با این حال اکسل یکی از پرکاربردترین نرمافزارهای طراحی انواع داشبورد است. بنابراین پیشنهاد میکنیم برای یادگیری عملی مراحل کار، فیلم آموزش داشبورد مدیریتی اکسل و گزارش گری حرفه ای در Excel با گواهینامه در فرادرس را مشاهده کنید.
در ادامه مطلب، نکات بیشتری را در مورد سایر نرمافزارها و اینکه شاخصهای طراحی داشبورد منابع انسانی چیست، یاد میگیریم.
داشبورد منابع انسانی بهعنوان یک ابزار بصری نمایش دادههای سازمان، در موارد زیر کاربرد دارد.
مرور تاثیر هر یک از این کاربردها به طراحی یک داشبورد مناسب کمک میکند.
طراحی داشبورد به تیم منابع انسانی کمک میکند تا علاوه بر ردیابی شاخصهای کلیدی نحوه عملکرد، آنها را تحلیل کنند. در ادامه قابلیت گزارشگیری مداوم از این طریق، شناسایی و رسیدگی به فرصتها و چالشهای احتمالی پیش از تاثیر قابل توجه بر سازمان را فراهم میکند.
در مطلب زیر نکات بیشتری را در مورد شاخصهای کلیدی بازده و داشبوردهای مدیریتی بیان دادهایم.
داشبوردهای منابع انسانی با کمک از هوش مصنوعی و کلان دادهها به مدیر واحد کمک میکند تا دادهها دلخواه و مورد نیاز خود را جمعآوری کند. این گزارشها به پیشبینی روند استخدام، بهینهسازی فرایند جذب نیرو و پیش بینی بهبود برنامههای آموزشی کمک میکند. البته در داشبوردهای پیشرفته حتی میتوانیم با استفاده از ابزار یادگیری ماشین، فرایندهای سازمانی را بهبود دهیم و بینش مناسبی در تشخیص مشکلات پیدا کنیم.
این داشبورد ابزاری مناسب برای انتقال دادهها ضروری به مدیران سازمان است. نمایش دادهها به شکل نمودار یا جدول به واحد منابع انسانی کمک می کند تا گزارشها را به شکل سازماندهی شده و تحلیلی با دیگران به اشتراک بگذارد. به این شکل مدیران هر بخش میتوانند بهسادگی و بدون صرف وقت زیاد از گزارشها بروز کارکنان برای تصمیمهای راهبردی خود استفاده کنند. این تصمیمگیریها میتواند به رشد نرخ حفظ کارکنان و بهبود رویههای اجرایی استاندارد مرتبط با چرخه عمر کارکنان منجر شود.
روندهای صنعت در حوزه فعالیت هر سازمان از طریق رصد نرخ حفظ کارکنان و شاخص نحوه عملکرد آنها قابل شناسایی است. این دادهها علاوه بر کمک به ذینفعان بیرونی مانند تیم جذب و استخدام بر فعالیت ذینفعان داخلی مانند تیم آموزش نیز تاثیر میگذارد. این تیمها طبق شرح داشبورد میتوانند روشهای آموزشی خود را بهبود دهند تا کارکنان خود را با نوسانات صنعت هماهنگ کنند.
برای نصب اپلیکیشن بدون هزینه مجله فرادرس، کلیک کنید.
یک داشبورد خوب طراحی شده شامل همه شاخصهای مهم محیط کاری و دادهها ارزشمند مربوط به کارکنان است. این شاخصها به شکلی در داشبورد نمایش داده میشوند که جامعا ملموس و قابل درک باشند. به این شکل مدیران، بستری قابل اعتماد برای تصمیمگیری آگاهانه دارند.
شش مورد زیر مهمترین شاخصهای مورد استفاده در طراحی داشبورد منابع انسانی است.
برای درک بهتر از اینکه اهمیت شاخصهای کلیدی در طراحی داشبورد منابع انسانی چیست، در ادامه مطلب هر مورد را شرح میدهیم.
پایش تعداد کارکنان به معنی شمارش افراد در سازمان نیست. بلکه دگرگونیها تعداد کارکنان را در طول زمان حاکی از آن است و اینکه آیا سازمان نیاز به تغییر دارد یا خیر. علاوه بر این در صورت نیاز به جذب نیرو، این تغییر چه زمان و تا چه تعداد باید انجام گیرد. مدیریت تعداد کارکنان به واحد منابع انسانی کمک می کند تا زمان مناسب برای استخدام نیروی انسانی نوین، بازسازی ساختار سازمانی یا بازنگری در برنامه تامین نیروی انسانی را تشخیص دهد.
ردیابی شاخص خروج کارکنان نشاندهنده تعداد کارکنانی است که به سازمان میپیوندند یا آن را ترک میکنند. با این حال آنچه اهمیت بیشتری دارد، مرور الگوی این اصلاحات است. بهعنوان مثال آیا کارکنان توانمند با سرعت بیشتری نسبت به روند جذب نیروی بهروز، سازمان را ترک میکنند یا خیر. پایش همزمان شاخص خروج و حفظ کارکنان به واحد منابع انسانی این فرصت را میدهد تا دلایل اصلی خروجی نیروها را شناسایی کنند و نرخ از دست دادن کارکنان ارزشمند را به حداقل برسانند.
مرور شاخص نرخ غیبت کارکنان مشخص میکند که در یک بازه زمانی مشخص کارکنان بیش از حد استاندارد در محل کار غیبت دارند یا خیر. صعود ناگهانی این شاخص نشانه مشکلات عمیق مانند فرسودگی شغلی، نزول مشارکت و نزول تعلق خاطر کارکنان یا مسائل سلامتی آنها است. اگر نرخ غیبت کارکنان به موقع شناسایی شود، مانع تاثیر منفی بر بازده سازمان خواهد بود. با این کار میتوانیم راهحلهایی مانند ساعتهای کاری شناور یا روزهای خاص برای استراحت را به سرعت اجرا کنیم.
در زمان توسعه یک تیم، هر دو شاخص سرعت استخدام و هزینه آن اهمیت دارند. تحلیل مدت زمان لازم برای جذب نیرو در یک موقعیت شغلی و هزینه آن میزان اثربخشی فرایند استخدام را مشخص میکند. ردیابی مدام این شاخص نکات زیر را مشخص میکند.
افراد زمانی در سازمان رشد می کنند که ابزار و قابلیتات مناسب در اختیارشان قرار گیرد. پایش نرخ تکمیل دورههای آموزشی و میزان مشارکت کارکنان در آنها فقط نشاندهنده وجود فرصتهای آموزشی در سازمان نیست. بلکه نشانهای از اثربخشی دوره است. این شاخص کمک میکند تا مدیران با آگاهی بیشتری درباره محل سرمایهگذاری و تخصیص منابع برای رفع سریعتر شکافهای مهارتی کارکنان تصمیم بگیرند.
در صورت علاقهمندی به یادگیری مطالب بیشتر، در مطلب زیر نکات کاربردی فرایند بهینه آموزش سازمانی را شرح دادهایم.
ارزیابی بازده کارکنان، خروجی فعالیتها و شاخصهای بهرهوری مشخص میکند که کارآیی افراد به چه اندازه است و چه فرصتهایی برای بهبود فرایندهای کاری وجود دارد. این شاخصها به مدیران سازمان کمک میکند تا کارایی نیروی انسانی را با اهداف راهبردی شرکت همسو کنند و فرصتهایی برای بهبود مستمر فراهم آورند.
داشبوردهای مدیریتی در هر کسب و کار یکی از ابزارهای پرکاربرد در کمک به تصمیمگیری شتابان هستند. برای طراحی یک داشبورد منابع انسانی باکیفیت در ابتدا نیاز داریم تا مبانی این حوزه و شاخصهای کلیدی سازمانی مرتبط با آن را بشناسیم. آشنایی با مباحث مدیریت کارایی کارکنان، محاسبات کاربردی در بیشتر شدن بهرهوری پرسنل و منابع انسانی داده محور از موارد پایه در این خصوص هستند. در مرحله بعد استفاده از نرم افزارهای کمکی مانند اکسل، گوگلشیت یا پاوربیآی تکمیلکننده کار هستند. در این مسیر مجموعه فیلمهای آموزشی تهیه شده در فرادرس هر دو بخش یعنی مبانی مدیریت سرمایه انسانی و نرمافزارهای طراحی داشبورد را پوشش میدهند. ضمن اینکه دریافت گواهینامه معتبر و تهیه اشتراک فرادرس با فرصت دسترسی به همه آموزشها این مسیر را جذابتر میکند.
اما پیشنهاد اول برای یادگیری مباحث منابع انسانی مرتبط با طراحی داشبورد مشاهده فیلمهای آموزشی منتخب زیر است.
پیشنهاد دوم برای یادگیری ابزارهای اصلی طراحی داشبورد مدیریتی مشاهده فیلمهای آموزشی منتخب زیر است.
در ادامه علاقهمندان میتوانند مطالب بیشتری را از مجموعه فیلم آموزش زیر بر حسب نیاز مشاهده کنند.
برای طراحی یک داشبورد منابع انسانی جامع با توجه به نیاز سازمان، هفت مرحله زیر را دنبال میکنیم.
حال ببینیم تعریف هر یک از مراحل طراحی داشبورد منابع انسانی چیست و به چه طریق انجام میگیرد.
قبل از شروع کار کار لازم است مشخص کنیم هدف از طراحی داشبورد منابع انسانی چیست و جه کاربردهایی را برای آن در نظر گرفتهایم. یک داشبورد با طراحی مناسب به شناسایی حوزههایی کمک میکند که نیاز به رسیدگی واحد منابع انسانی و تصمیمگیری اجرایی مدیران دارند. برای مشخص کردن حوزههایی که لازم است در داشبورد پایش کنیم، پرسشهای زیر کمککننده هستند.
در این بخش برای تعریف شاخصهای پایش منابع انسانی مواردی را انتخاب میکنیم که با اهداف سازمان همراستا هستند. از سوی دیگر باید مشخص کنیم که داشبورد قرار است این شاخصها را به شکل لحظهای پایش کند یا بر اهداف کوتاه مدت متمرکز است. در هنگام طراحی داشبورد، تعریف شاخصهای کلیدی نحوه عملکرد بسیار اهمیت دارند. زیرا آنها تضمینکننده موفقیت استراتژی منابع انسانی هستند. این شاخصها باید مشخصههای زیر را داشته باشند.
دادههای جمعآوری شده برای هر شاخص باید ساختاریافته و سازماندهی شده باشند تا نتایج در داشبورد به شکلی مناسب نمایش داده شود. برای اینکار ابزارها و فعالیتهای مختلفی را به شرح زیر انجام میدهیم.
برای جمعآوری دادههای مرتبط با شاخصها از ابزارهای زیر میتوانیم استفاده کنیم.
در مطلب زیر ترفندهای کار با یکی از پرکاربردترین ابزارهای جمعآوری داده را تبیین دادهایم.
فعالیتهای زیر مهمترین موارد مربوط به پاکسازی و سازماندهی دادهها است.
نرم افزارها و نمودارها ابزارهای اصلی طراحی داشبورد منابع انسانی هستند. انتخاب بهترین نوع نرمافزار بستگی به حجم داده و نوع تحلیل دارد. نمودارها نیز با توجه به کاربرد آنها در نمایش بهتر دادهها انتخاب میشوند.
یک نرمافزار باکیفیت، رابط کاربری آسان و جلوههای بصری جذاب دارد. علاوه بر این با داشتن قابلیتهای متنوع برای تحلیل دادهها متناسب با نیازهای شرکت باعث صرفهجویی در زمان و هزینه میشود. نرمافزارهایی که برای طراحی داشبورد منابع انسانی استفاده میشوند به شرح زیر هستند.
انتخاب هر نرمافزار بستگی به حجم داده، پیچیدگی تحلیل مورد نیاز و هزینه سفارش یا آموزش کاربری آن دارد.
اکسل یکی از پرکاربردترین ابزارهای طراحی داشبورد است. با این نرمافزار میتوانیم دادهها را به شکل مناسبی سازماندهی کنیم. علاوه بر این محاسبه و نمایش شاخصهای کلیدی از طریق نمودارهای متنوع و جدول در آن تواناییپذیر است. آسان بودن اکسل و هزینه پایین یادگیری آن را به نرمافزاری محبوب میان کاربران تبدیل کرده است. با این حال مدیریت حجم بالای داده در اکسل مشکل است و با صعود تعداد کاربران و پیچیدگی داشبورد، کار با آن چالشبرانگیز میشود. علاوه بر این قابلیتهای تعاملی اکسل نسبت به نرمافزارهای دیگر مانند Power BI محدودتر است.
برای آشنایی با روش کار در ایننرمافزار پیشنهاد میکنیم فیلم آموزش طراحی داشبورد مدیریتی با اکسل در فرادرس را مشاهده کنید.
گوگلشیت یکی از ابزارهای آنلاین ساده و کمهزینه برای طراحی داشبورد است. در این نرمافزار توانایی ویرایش همزمان داشبورد توسط چند کاربر وجود دارد. از سوی دیگر توانایی اتصال آنلاین به سایر سرویسهای گوگل و استفاده از ابزارهای اتوماسیون، آن را به نرمافزاری کاربردی تبدیل میکند. با این حال گوگلشیت نیز در مدیریت و تحلیل حجم بالای دادهها محدودیت دارد. ضمن اینکه بهدلیل آنلاین بودن شیتها، تنظیم امنیتی و تعریف سطح دسترسی به دادهها در آن بسیار اهمیت دارد.
برای آشنایی با روش کار در گوگلشیت پیشنهاد میکنیم فیلم آموزش طراحی داشبورد مدیریتی در گوگل شیت در فرادرس را مشاهده کنید.
«Power BI» ابزاری تخصصی برای طراحی داشبوردهای تعاملی است. توانایی اتصال به دادهها از منابع مختلف مانند اکسل یا سیستمهای سازمانی، آن را به یک نرمافزار با کارکرد با سرعت و یکپارچه تبدیل میکند. تحلیل اطلاعات در این نرمافزار بسیار سریعتر انجام میگیرد. ضمن اینکه با انجام تنظیمات مناسب میتوانیم شرحات را بهصورت خودکار بروزرسانی کنیم. اما یادگیری این نرمافزار کمی پیچیده و زمانبر است. به همین دلیل طراحی داشبورد ممکن است برای کاربران عادی کمی دشوار باشد. برخی قابلیت های پیشرفته پاوربیآی نیاز به تهیه اشترک دارد و غیرمجانی است.
برای آشنایی با طراحی داشبورد در این نرمافزار پیشنهاد می کنیم فیلم آموزش پاور بیآی در فرادرس را مشاهده کنید.
این ابزار محبوب برای طراحی داشبوردهای تعاملی و جذاب بسیار مناسب است. دسترسی راحت به بخشهای مختلف داشبورد و تحلیل با سرعت یکی از قابلیتهای آن محسوب میشود. ضمن اینکه برای دریافت ساده گزارشها فرصت دسترسی به نرمافزارهایی مانند اکسل یا سیستمهای سازمانی را دارد. نرمافزار «Tableau» برای تحلیل الگوها و روندهای منابع انسانی در بازههای زمانی مختلف بسیار مناسب است. با توجه به تخصصی بودن این نرمافزار، کار با آن نیاز به آموزش کاربران دارد. ضمن اینکه هزینه استفاده از ویرایشهای تجاری آن کمی بالاست. به همین جهت استفاده از آن برای سازمانهایی که فقط نیاز طبق گزارشهای ساده دارند، چالشبرانگیز است.
برای آشنایی با طراحی داشبورد در این نرمافزار پیشنهاد میکنیم فیلم آموزش نرمافزار هوش تجاری Tableau در فرادرس را مشاهده کنید.
البته برخی شرکتهای فعال در حوزه منابع انسانی، نرمافزارهایی با قالبهای آماده ارائه میکنند که برای طراحی داشبورد قابل استفاده هستند. در هر حال انتخاب بهترین نرمافزار به حجم دادههای سازمان، سطح مورد نیاز برای تحلیل دادهها و نیاز به تعاملی بودن داشبورد بستگی دارد.
در همه این نرمافزارها، نمودارهای گرافیکی مهمترین ابزار برای نمایش دادهها هستند. با استفاده از نمودارها در داشبوردهای مدیریتی میتوانیم دادهها را به شکلی جامع و کاربردی نمایش دهیم. نمودارهای مورد استفاده در داشبورد منابع انسانی بر حسب استفاده آنها برای مقایسه یا تحلیل دادهها به شرح زیر هستند.
انتخاب بهترین نوع نمودار به نوع دادهها و روش تحلیل آنها دارد.
این نمودار برای مقایسه دادههایی مانند تعداد کارکنان هر واحد، ترکیب جنسیتی، سطح شغلی و موقعیت جغرافیایی مناسب است. رسم نمودارهای میلهای ابزاری کاربردی برای نشان دادن شتابان تفاوتها هستند.
این نمودار برای نمایش دگرگونیها یک شاخص در طول زمان مانند اصلاحات میزان غیبت کارکنان، نرخ ترک خدمت و رشد تعداد نیروی انسانی مناسب است. با رسم نمودارهای خطی میتوانیم بهراحتی الگوهای زمانی را نشان دهیم و الگوهای تکراری را شناسایی کنیم.
این نمودار ابزاری مناسب برای نشان دادن سهم هر بخش در کل مجموعه است. بهعنوان مثال برای نمایش ترکیب جنسیتی یا سنی کارکنان و نسبت کارکنان تمام وقت به پارهوقت کاربرد دارد. اگر هدف از نمایش تصویری دادهها، نشان دادن سهم هر گروه نسبت به کل کارکنان سازمان است، رسم نمودار دایرهای در طراحی داشبورد کمک میکند.
نمودار ماتریسی را برای ترسیم نقشه مهارتها یا تحلیل شایستگی کارکنان استفاده میکنیم. بهعنوان مثال این نمودارها مشخص میکنند که افراد بخشهای مختلف سازمان چه مهارتهایی دارند یا کدام بخش از افراد با کمبود مهارت برای انجام فعالیت ها روبرو است. تیم منابع انسانی با استفاده از نمودار ماتریسی میتواند بخشهایی را که به آموزش بیشتر کارکنان یا جذب نیروی تازه نیاز دارد، شناسایی کنند.
نمودار ستونی انباشته برای تحلیل چند شاخص مرتبط در طول زمان کاربرد دارد. بهعنوان مثال این نمودار برای نمایش رشد تعداد کارکنان بر پایه نوع شغل یا مقایسه تعداد نیروی استخدام شده با کارکنان خارج شده از سازمان بسیار مناسب است. در ادامه با نمودار ستونی انباشته اصلاحات سهم و نسبت گروههای مختلف نیروی انسانی در طول زمان بهخوبی نمایش داده میشود.
نقشه حرارتی نموداری مفید برای نمایش تراکم، شدت یا الگوهای موجود در دادهها است. بهعنوان مثال میتوانیم از آن برای نمایش واحدهای سازمانی که میزان غیبت کارکنان در آنها بالاست یا بخشهایی که سطح مشارکت کارکنان پایین است، استفاده کنیم. طیفهای رنگی در نقشه حرارتی به مخاطب کمک میکند تا به راحتی بخشهای نیازمند به بهبود در سازمان را تشخیص دهد. برای آشنایی با این نوع نقشه، پیشنهاد میکنیم مطلب زیر از مجله فرادرس را مطالعه کنید:
با رسم نمودارهای گلولهای تحلیل شتابان میزان پیشرفت در رسیدن به اهداف سازمانی تواناییپذیر است. به عنوان مثال، نرخ تکمیل دورههای آموزشی کارکنان یا میزان تحقق اهداف مربوط به رضایت کارکنان را با این نمودار نشان میدهیم. نمودار گلولهای فضای کمی را در صفحه اشغال میکند و با آن میتوانیم تبیینات بیشتری را در اختیار مخاطب قرار دهیم.
در این بخش برای نمایش جذابتر و تعاملیتر در تحلیل دادهها، بهترین نمودار، جدول یا ترکیب رنگی را انتخاب میکنیم. نکات زیر راهنمای خوبی در این خصوص است.
بهتر است داشبورد را با حجم زیادی از دادهها شلوغ نکنیم. استفاده مفید و به اندازه از داده، درک آن را سادهتر میکند.
برجسته کردن روندهای مهم یا دستهبندیهای مختلف با رنگها به تاثیرگذاری بیشتر داشبورد کمک میکند. بهعنوان مثال رنگ سبز برای نشان دادن رشد رشد، رنگ آبی برای نمایش نرخ مثبت رشد یا رنگ قرمز برای نمایش یک روند منفی مناسب است.
طراحی نمودار به شکلی که کاربر بتواند از طریق فیلتر کردن دادهها دقیقتر و خلاصهتری را نشان دهد، تحلیل آن را سادهتر میکند. با این کار مدیران و ذینفعان سازمان میتوانند اطلاعات را مطابق اهداف و استراتژیهای مدنظر خود تحلیل کنند.
گزارشها سازمان در طول زمان تغییر میکند. بنابراین داشبورد نیز باید همراه با این تحولات بروزرسانی شود. در برخی موارد سیستمهای منابع انسانی مستقیم به داشبورد متصل میشوند. به این شکل گزارشها آن در همان لحظه بروز خواهد شد. اگر توانایی خودکارسازی و یکپارچه کردن داشبورد با سیستمهای منابع انسانی وجود ندارد، میتوانیم طبق یک برنامه زمانبندی مشخص دادهها داشبورد را بروزرسانی کنیم.
قبل از نهایی کردن داشبورد بهتر است آن را با گروه کوچکی از افراد در سازمان به اشتراک بگذاریم. به این شکل مطمئن میشویم که دادهها تا چه اندازه شفاف، کاربردی و متناسب با نیازهای آنها هستند. برای این کار داشبورد را با توجه به شاخصهای زیر از نظر آنها ارزیابی میکنیم.
اگر داشبورد در تمام این موارد نمره قبولی گرفت، آماده انتشار است. بعد از آن و در مرحله نهایی، داشبورد را با ذینفعان مرتبط و مدیران ارشد سازمان به اشتراک میگذاریم. برای اینکار میتوانیم دستورالعملهای کار و نحوه استفاده از بخشهای مختلف را در اختیار آنها بگذاریم. از سوی دیگر مشخص میکنیم که چه افرادی فقط قابلیت مشاهده داشبورد را دارند و چه افرادی میتوانند آن را ویرایش کنند.
رایجترین داشبوردهای منابع انسانی را با توجه به فرایندهای منابع انسانی به شش دسته زیر تقسیمبندی میکنند.
این داشبوردها نگاه دقیقی به وضعیت کارکنان سازمان دارند.
این داشبورد نمایی کلی از شاخصهای اصلی نیروی انسانی را در اختیار مدیران ارشد قرار میدهد. مواردی مانند تعداد کارکنان، واحد فعالیت کارکنان، میانگین حقوق و دستمزد، جنسیت، میزان رضایت کارکنان و نرخ ترک خدمت از شاخصهای قابل ارائه در آن است. داشبورد مدیریتی برای مدیرانی مناسب است که میخواهند قبل از تصمیمگیری راهبردی و دگرگونیها در سازمان، درک با سرعت و دقیقی از وضعیت نیروی انسانی داشته باشند.
مدیران و تیم منابع انسانی از این داشبورد برای ارزیابی میزان پیشرفت افراد در رسیدن به اهداف سازمانی استفاده میکند. در داشبورد نحوه عملکرد شاخصهایی مانند سطح بهرهوری کارکنان، تعداد وظایف تکمیل شده، کیفیت کار، اهداف محقق شده، بازخورد همکاران و امتیاز ارزیابی نحوه عملکرد نمایش داده میشود. این دادهها به مدیران کمک میکند تا کارکنان شاخص، شکافهای مهارتی و نیازهای آموزشی را شناسایی کنند.
این داشبورد میزان کارآیی و اثربخشی فرایند جذب و استخدام را ارزیابی میکند. شاخصهای مورد مرور در این داشبورد مواردی مانند تعداد موقعیتهای شغلی خالی، وضعیت متقاضیان استخدام، مدت زمان لازم برای استخدام هر فرد، منابع جذب، تنوع جمعیت و وضعیت پذیرش یا رد موقعیت از سوی متقاضی است. تیم منابع انسانی با این دادهها میتواند استراتژیهای نوینی را برای جذب نیرو تدوین کند.
این داشبورد دادههای را در مورد میزان مشارکت کارکنان در دورههای آموزشی، ساعتهای آموزشی تکمیل شده، هزینه آموزش، مهارتهای تکمیل شده و تعداد برنامههای آموزشی خاتمه نیافته توسط کارکنان را بیانگر است. سازمانها از این گزارشها برای شناسایی شکافهای مهارت و تصمیمگیری در مورد اختصاص بودجه به آموزش استفاده میکنند.
این داشبورد بر نرخ ترک خدمت کارکنان، دلایل خروج آنها از سازمان و مدت زمان همکاری افراد متمرکز است. شاخصهای مورد ارزیابی در آن مواردی مانند دلایل خروج کارکنان از سازمان، نرخ ترک خدمت بر پایه سابق کار، نرخ ترک خدمت در واحدهای مختلف سازمان است. داشبورد حفظ و ترک خدمت کارکنان به مدیران سازمان کمک میکند تا چالشهای مربوط به این بخش را شتابانتر شناسایی کنند.
این داشبورد میزان مشارکت کارکنان با سازمان را ارزیابی میکند. ورودیهای داشبورد مشارکت، مواردی مانند نتایج نظرسنجی، نرخ مشارکت در جلسات دریافت بازخورد، میزان جابجایی و ارتقای کارکنان و میزان استفاده از برنامههای جانبی رفاهی است. به این شکل مدیران تصویر دقیقی از کیفیت رابطه کارکنان با سازمان دارند. تصویری که به حفظ روحیه و تقویت فرهنگ سازمانی مرتبط است.
البته این موارد نمونههایی از انواع داشبورد منابع انسانی هستند. در برخی موارد، تقسیمبندیهایی بر حسب سطح تصمیمگیری نیز وجود دارد که در داشبوردها را به سه دسته کلی عملیاتی، راهبردی و تحلیلی تقسیمبندی میکنند. این سه دسته در همه کسب و کارها قابل استفاده است و نمایی کلی از وضعیت کسب و کار را حاکی از آن است.
بعد از اینکه با روش طراحی و انواع داشبورد منابع انسانی آشنا شدیم، توجه به برخی نکات، اثرگذاری داشبورد در فعالیتهای راهبردی سازمان را بیشتر میکند. برای دانستن اینکه مهمترین نکات در طراحی داشبورد منابع انسانی چیست، توجه به موارد زیر راهنمای خوبی است.
واحد منابع انسانی و واحد مالی به شاخصهای مشترکی نیاز دارند که تصمیمهای مربوط به نیروی انسانی را به نتایج مالی سازمان مرتبط کند. بنابراین مرور شاخصهایی مانند هزینه استخدام هر نفر همراه با میزان انحراف از بودجه جذب نیرو یا ارزیابی نرخ خروج کارکنان در کنار پیشبینی هزینه جایگزینی آنها بسیار اهمیت دارد. وقتی این دو واحد موفقیت را مطابق دادههای مشترک اندازهگیری کنند، برنامهریزی نیروی کار به فرایندی مشارکتی تبدیل میشود.
بروزرسانی دادههای داشبورد به شکل ماهانه یا فصلی تحلیلها را از واقعیت دور میکند. زیرا فقط در بروزرسانی بهموقع است که قابلیت مداخله در مشکلات شناسایی شده وجود دارد. بهعنوان مثال زمانیکه هزینه اضافهکاری بیشتر از بودجه اختصاص یافته است یا هنگامیکه روند خروج کارکنان از سازمان بسیار زیاد است، داشبورد نیاز به بروزرسانی دارد. در حقیقت داشبورد زمانی کارآمد است که با اصلاحات سازمان هماهنگ باشد.
طراحی داشبورد باید متناسب با نیاز مخاطبان و سطح تصمیمگیری سازمان انجام گیرد. به این معنا که افراد در موقعیتهای مختلف نیاز به دادهها متفاوتی دارند. معمولا مدیران ارشد، علاقهمند به روندهای کلی و هشدار در مورد چالشها هستند. متخصصان منابع انسانی به شرح هر واحد و گزارشها عمیقتری نیاز دارند. مدیران مالی نیز داشبوردی را میپسندند که در آن بودجهبندی و تحلیل انحراف از بودجه نمایش داده شود. بنابراین پیچیدگی بیش از حد داشبورد یا گزارشها غیرمرتبط، فرایند تصمیمگیری را مختل میکند.
داشبوردهای مبتنی بر فضای ابری بدون نیاز به بازنگری اساسی در زیرساختها همگام با رشد سازمان، توسعه پیدا میکنند. معمولا این داشبوردها با سیستمهای موجود منابع انسانی، ابزارهای مالی و پلتفرمهای حقوق و دستمزد یکپارچه هستند. معمولا برای انجام این کارها تیم فناوری گزارشها سازمان راهکارهای مورد نیاز را پیاده میکند.
داشبوردی که پر از شاخصهای مختلف باشد، مخاطب را سردرگم میکند. بنابراین در طراحی داشبورد فقط باید شاخصهای کلیدی را که منجر به تصمیمگیری عملی میشوند، نمایش دهیم. بهعنوان مثال روندهایی که از پیشبینیها دور هستند یا مشکلاتی که نیاز به ارزیابی دارند، مفیدتر از انبوه شاخصهای غیرمرتبط است. باید توجه کنیم که هدف از طراحی داشبورد فراهم کردن قابلیت اقدام با سرعتتر و هوشمندانهتر است نه نمایش دادهها.
داشبوردهای مبتنی بر هوش مصنوعی رویکردی پیشبینانه دارند. به این معنی که علاوه بر تحلیل وضعیت موجود، ریسکهای احتمالی، چالشها و سناریوهای آینده را نیز نشان میدهند. این نوع طراحی، داشبورد منابع انسانی را از یک ابزار گزارشدهی به دارایی راهبردی برای برنامهریزی تبدیل میکند.
برای یادگیری تکمیلی این مبحث پیشنهاد میکنیم فیلم آموزش کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی در فرادرس را نیز مشاهده کنید.
داشبورد مدیریتی منابع انسانی با ارائه گرافیکی دادههای بازدهی کارکنان و شاخصهای کلیدی در این حوزه به تصمیمگیری شتابانتر مدیران کمک میکند. برای طراحی این داشبورد در ابتدا نیاز به جمعآوری دادههایی مانند رشد نیروی انسانی، نرخ جذب و استخدام، نرخ حفظ و ترک کارکنان و نرخ تکمیل دورههای آموزشی داریم. اما در مرحله بعدی یادگیری ابزارهای طراحی مانند اکسل، پاوربیآی و گوگل شیت نیز بسیار مهم است. در این گزارش از مجله فرادرس بعد از بیان اینکه کاربرد داشبورد منابع انسانی چیست، با مراحل طراحی و نرمافزارهای مربوط به آن آشنا شدیم. با توجه به گستردگی این مبحث و نیاز به رشد مهارتهای مدیریتی، علاقهمندان میتوانند مجموعه فیلم آموزش مدیریت منابع انسانی در فرادرس را مشاهده کنند.
نوشته داشبورد منابع انسانی چیست؟ – معرفی شاخص ها، کاربردها و نحوه طراحی اولین بار در فرادرس - مجله. پدیدار شد.
در این مطلب اطلاعات، جزئیات و نکات مرتبط با داشبورد منابع انسانی چیست؟ – معرفی شاخص ها، کاربردها و نحوه طراحی بررسی شده است.
جزئیات مهم و نکات قابل توجه درباره انسانی در متن مقاله بررسی شده است.
این موضوع به دلیل اطلاعات و کاربردهای مرتبط، مورد توجه کاربران قرار گرفته است.
برچسب:
نویسنده: خنجی